Morphologic Parameters Inter-correlation of a Basin

Abstract

Based on, regions and watersheds area classification map of Cyprus, 4th and 5th regions were studied using 1/5000 topographic maps and 139 basins were delineated manually. For each basin, 79 morphometric dimensional and non-dimensional parameters were gathered using wherever possible the Horton’s Stream Ordering approach and also for each basin 1-hr. synthetic Mockus hydrograph was generated using lagging technique. By using Principal Component Analysis ‘PCA’ with the help of eViews package, the linear inter-correlation of 58 parameters were studied. With the help of the established correlation coefficient matrix the strong correlation values (greater than Pearson ‘r’ 0.80) were determined and ordered based n strongest to weakest for each parameter. Using weighted sum analysis ‘WSA’, the prioritization of the studied 139 basins from the sustainable development and the water conservation aspect were determined. From this study it is has been identified that, the most linearly inter-correlated parameter is the Mean Bifurcation Ratio ‘Rb-av’ whereas no strong linear inter-correlation exists among the other parameters are the Basin Perimeter ‘P’, and the Elongation Ratio ‘Re’. Keywords: eViews, linear inter-correlation, Mockus, morphologic, prioritization

ÖZ: Bu çalışmada Kıbrıs bölgeler ve havza alanları sınıflaması haritasındaki 4. ve 5. bölgeler, 1/5000 ölçekli topoğrafik harita kullanılmış ve 139 havza sınırları elde (manuel) belirlenmiştir. Belirlenen her havza için 79 morfometrik boyutlu ve boyutsuz parametreler gerekli görülen parameterler için Horton Nehir Derecelendirme (mertebelendirme) yaklaşımı derlenmiş ve ayrıca yine her havza için 1-sa sentetik Mockus birim hidrografı, kaydırma metodu ile elde edilmiştir. eViews paket programı yardımı ile, Temel Bileşen Analizi ‘PCA’ yapılarak 58 parametrenin birbirine olan lineer bağımlılığı çalışılmıştır. Oluşturulan bağımlılık katsayısı matrisi yardımı ile kuvvetli bağımlılık değerleri (Pearson ‘r’ mutlak değeri 0.80 esas alınarak) kuvvetliden daha az kuvvetli olarak belirlenip önemlerine (mertebelerine) göre sıralandırıldı. Ağırlıklı toplam analiz ‘WSA’ yaklaşımı ile, 139 havza sürdürülebilir gelişme ve su korunumu açısından önceliklendirildi. Bu çalışmada, diğer parametrelerle en çok lineer bağımlılığı Ortalama Çatallanma Oranı (Mean Bifurcation Ratio) ‘Rb-av’ parametresi, ve hiç kuvvetli lineer bağımlılığı olamayanlar da Havza Çeperi (Basin Perimeter) ‘P’, ve Uzama Oranı (Elongation Ratio) ‘Re’ parametreleri olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: eViews, lineer inter-korelasyon, Mockus, morfolojik, önceliklendirme