Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Çiftçilerde Kas İskelet Sistemi Problemleri ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

The purpose of this cross culture study was to determine the prevelance, identify the most commenly effected body parts and examine the risk factors that influence the musculoskeletal problems. 1552 volunteer farmers were chosen randomly in accordance with data to be collected from farmers who are registered to the farmers association of TRNC. Volunteers were from %12,18 Nicosia, %34,66 Famagusta, %11,86 Kyrenia, %11,08 Morphou and %30,22 Trikomo. Demografic data form was generated from literature. Professional data forms included the major parameters related from National Farm Survey. Nordic Musculoskeletal Questionnaire was used for determing the prevalence of musculoskeletal disease and the location of pain. 336 (%21,65%) female and 1216 (%78,35) male farmers participated. The average of age for male farmers were 49,02 ± 11,94 years and female farmers were 47,80 ± 10,99 years. İn this research %70 farmers was dealing with only livestook, %29 only holticulture and %1 was seen dealing with both. Prevelance of pain due to musculoskeletal diseases was found signicantly higher in farmers who deal with holticulture. The major problem and the most painful body region at farmers was estimated with frequency analysis. Firstly the waist, then upper extremity and lower extremity limb pain was observed, resulting from musculoskeletal diseases. Associated risk factors to the pain of lumbar region and lower extremity was estimated with logistic regression analysis. Farming occupation, gender, alcohol, smoking and exercise status, occupational seniority, lifting or moving weight of 25kg and over, and the stress state have been identified. Farming activities in TRNC are still conducted with traditional methods which needs to be modified by farmers. İndustrial farming technologies should be adopted and it’s considered that management of agriculture enterprises are required. Training farmers the principles of ergonomics in farming activities is also important to decrease the prevalence and risk factors of musculoskeletal diseases.

ÖZ: Bu kesitsel çalışmada, kas iskelet sistemi problemlerinin prevelansını saptamak, en sık etkilenen ve ağrıyan vücut bölgelerini tespit etmek ve kas iskelet sistemi problemlerinin gelişmesine etki eden faktörleri incelemek amaçlandı. Çalışmamıza KKTC’de çiftçiler birliğine kayıtlı olan çiftçilerden toplanan veriler doğrultusunda randomize olarak seçilmiş, gönüllü 1552 çiftçi dahil edildi. Çalışmaya katılan çiftçi bireylerin %12,18’i Lefkoşa, %34,66’sının Gazimağusa, %11,86’sının Girne, %11,08’inin Güzelyurt ve %30,22’sinin İskele bölgelerinden oldukları belirlenmiştir. Çalışmanın verileri, literatürden derlenerek oluşturulan demografik veri formu, çiftçilik mesleğine ilişkin önemli parametreleri kapsayan Ulusal Çiftlik Anketinden (NFS) uyarlanan mesleki veri formlarıyla oluşturuldu. İskandinav Kas İskelet Sistemi Anketi (NMSQ) ile ağrı bölgeleri belirlendi. Çalışmamıza katılan 1552 çiftçinin, 1216'sı erkek (% 78,35) 336'sı kadın (%21,65) ve erkek çiftçilerin yaş ortalaması 49,02 ± 11,94 kadın çiftçilerin yaş ortalamaları ise 47,80 ± 10,99 yıldı. Araştırma kapsamına alınan bireylerin %70’inin yalnız hayvancılık, %29’unun yalnız bahçecilik ve %1’inin her ikisi ile de uğraştığı görülmüştür. Bahçecilik yapmakta olan çiftçilerin hayvancılık yapmakta olan çiftçilere göre, kas iskelet sistemi problemlerinden kaynaklanan ağrıların prevelansı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Frekans analizi ile çiftçiler arasındaki en major problemin ve en sık ağrıyan vücut uzvunun bel bölgesi olduğu bulunmuştur. Lojistik Regresyon Analizi ile bel bölgesi ve alt ekstremite ağrılarına ilişkili risk faktörlerin; çiftçilik uğraşı, cinsiyeti, alkol ve sigara kullanma durumu, egzersiz yapma durumu, mesleki kıdem, 25kg ve üzeri ağırlığın kaldırılması veya taşınması ve stres yapma durumu şeklinde tespit edilmiştir. KKTC’de halen geleneksel yöntemlerle çiftçilik faaliyetlerin yürütüldüğü izlenmekte olup, çiftçilerin çalışma koşul ve şartlarının modifiye etmeleri gerekli görülmektedir. Kas iskelet sistemini olumsuz etkileyen risk faktörlerin indirgenebilmesi için endüstriyel çiftçilik teknolojileri benimsenmeli ve tarım işletmelerin yönetimlerinin geliştirilmesi gerekli olduğu düşünülmektedir. Çiftçilik faaliyetlerinin yürütülmesinde, çiftçilere ergonomi prensiplerin kas iskelet sistemi problemleri prevelansını azaltabilmek için öğretilmesi de önem arz etmektedir.