Amerikan basınında İzmir yangını ve yangın sonrası durum (Eylül-Aralık 1922)

Abstract

9 Eylül 1922 tarihi; özgürlüğü ve bağımsızlığı için yola çıkan Türk Ulusunun, Mustafa Kemalin gösterdiği hedef doğrultusunda, zaferle taçlandırdığı bir gün olması nedeniyle, Türk Ulusal Bağımsızlık Savaşında özel bir yere sahiptir. İşte bu önemli olayın, Türk Ordusunun İzmiri yeniden ele geçirişinin hemen dört gün sonrasında, 13 Eylülde meydana gelen ve yabancı kaynaklarda Büyük İzmir Yangını (Great Fire of Smyrna) olarak adlandırılan felaket, İzmirin tüm ekonomik, sosyolojik ve fiziksel görüntüsünü değiştirmiştir. İzmirin Türk ve Yahudi mahalleleri dışındaki üçte ikisinin yanması ile sonuçlanan bu olayın ne şekilde başladığı, günümüzde bile tartışılan, üzerinde incelemeler yapılan bir konudur. Bu konuda, Amerikan arşiv belgeleri, Fransız kaynakları ve Basını ile İngiliz Basını araştırmacılar tarafından incelenerek, soru işaretlerine yanıt aranmıştır. Bu çalışmada da dönemin Amerikan Basını, özellikle de o dönem konuya özel ilgi gösterdiği görülen The New York Times gazetesi temel alınarak incelenmiş ve İzmir Yangını ile birlikte yangın sonrası İzmirin ve mültecilerin durumunun Amerikan Basını tarafından ne şekilde gözlemlendiğine ışık tutulmaya çalışılmıştır.