Yenidoğan Yoğun Bakımda Cerrahi Girişim Geçiren Hastalarda Basınç Yarası Görülme Oranı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Abstract

Cerrahi girişim uygulanan yenidoğanlarda basınç yarası insidansı ve prevalansı yüksektir. Bu popülasyonda yapılan çalışmaların sınırlı olmasının yanında, yenidoğanlarda cerrahi girişim sonrası basınç yarası görülme oranlarına yönelik çalışmalar da yetersizdir. Bu nedenle, basınç yaralanmasını önleme ve tedavi etmeye yönelik önerilerin kanıt düzeyleri de düşüktür. Bu çalışmanın amacı; cerrahi girişim uygulanan yoğun bakımda izlenen yenidoğanlarda basınç yaralanması görülme oranını ve risk faktörlerini belirlemektir. Tanımlayıcı-kesitsel araştırma tasarımında yürütülen bu çalışma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde, cerrahi girişim sonrası bakım verilen 105 hasta ile yürütüldü. Veriler, Yenidoğan Tanıtıcı Özellikler Formu, Yenidoğanlar için Neonatal Q Basınç Ülseri Risk Değerlendirme Ölçeği ve NPUAP-EPUAP Basınç Yaralanması Sınıflandırma Sistemi ile toplandı. Veriler, SPSS 25 kullanılarak tanımlayıcı, Mann Whitney U ki kare analiz yöntemleri ile değerlendirildi. Araştırmaya dahil edilen hastaların, Yenidoğan/İnfant Braden Q Skalası Basınç Yaralanması risk puanı ortalamasının 18.42 olduğu, basınç yaralanması gelişenlerin %87’inin ise cilt bozukluğu riski olduğu saptandı. Yenidoğanların %21,9’unda basınç yaralanması geliştiği, %14,3’ünün Evre II basınç yaralanması olduğu bulundu. Basınç yaralanmasının çoğunluğunun sırt bölgesinde geliştiği, üç saatten uzun kardiyopulmer cerrahi girişim geçirenlerde basınç yaralanması oranının daha yüksek olduğu bulundu.Yenidoğanlarda ameliyat sonrası basınç yaralanması gelişme oranını non invazif mekanik ventilasyon, santral venöz kateter, üriner kateter, drenaj tüpü gibi tıbbi araç gereç ve vazoaktif ilaç kullanımının etkilediği saptandı. Bu sonuçlara göre cerrahi girişim geçiren yenidoğanlarda ameliyat sonrası bakım veren hemşirelerin, doğru risk değerlendirmesinin yanında basınç yaralanmalarının özellikleri ve risk faktörlerine yönelik önleyici bakım stratejilerini geliştirmeleri ve uygulamaları, basınç yaralanmalarının önlemesi için bir önceliktir. Anahtar Kelimeler: Basınç Yaralanması, Yenidoğan, Yoğun Bakım, Cerrahi Girişim, Risk Faktörleri.The incidence and prevalence of pressure injury in hospitalized newborns is high. In addition to limiting the operations performed in this region, the operation for the incidence of pressure injury after surgical intervention in newborns is also insufficient. Therefore, the evidence value of predictions for prevention and treatment of pressure injuries is also insufficient. The aim of this study is to determine the incidence of pressure injuries and risk factors in newborns followed up in the intensive care unit undergoing surgical intervention. This descriptive-crosssectional research study included 105 patients who received postoperative care in the Neonatal Intensive Care Unit of an educational and research hospital. The Neonatal Descriptive Characteristics Form, the Neonatal Q Pressure Ulcer RiskAssessment Scale for Newborns, and the NPUAP-EPUAP Pressure Injury Classification System were used to collect data. The data were analyzed using descriptive, Mann Whitney U, andchi-square methods in SPSS 25. Avarage Newborn/Infant Braden Q Scale Pressure Injuries risk score of patients included in research was 18.42 and 87% of those who developed pressure injuries had a risk of skin disorders was determined. 21.9% of the newborns developed pressure injuries and 14.3% of them had Stage II pressure injuries was detected. The majority of pressure injuries developed in the dorsel, and the rate of pressure injury was higher in those who underwent cardiopulmonary surgery longer than three hours was found. It was determined that the use of non-invasive mechanical ventilation, medical equipment such as central venous catheter, urinary catheter, drainage tube and vasoactive drugs affected the rate of postoperative pressure injury development in newborns. According to these results, it is a priority for nurses providing post-operative care to newborns undergoing surgery to develop and implement preventive care strategies for the characteristics and risk factors of pressure injuries, as well as accurate risk assessment, for the prevention of pressure injuries. Keywords: Newborn, Intensive Care, Surgical Intervention, Pressure Injury, Risk Factors.