FEDERAL SİSTEMLERDE GERİYE BAKIŞ: MODERN DÖNEM ÖNCESİ YAKLAŞIMLAR

Abstract

Federal sistem, egemenlik yetkilerine sahip iki yönetim düzeninin katı bir anayasayla devletyetkilerini paylaştıkları siyasal bir örgütlenme biçimidir. Günümüzde federal sistem, özellikle aralarındakültürel, sosyolojik, ırksal, dilsel, dinsel ve benzeri farklılıklar bulunan toplulukların bir aradayaşayabilmeleri açısından bir tür çözüm aracı olarak kabul görmektedir. Ancak bu devlet biçimine yöneliktartışmalar, sistemi, toplumsal veya siyasal bir zorunluluk veyahut hukuksal bir tercih gibi farklı açılardan elealınmaktadır. Federal sistemlerin ilk ortaya çıktığı örneklerle, sistemin kurucu unsuru olan anayasaların ilkortaya çıkışı doğal olarak örtüşmektedir. Bu nedenle federal sisteme ilişkin modern teorilerin başlangıçnoktası da bu örtüşmeye dayanmaktadır. Ancak bu alana ilişkin tartışmalar, federal sistem ile anayasalarınortaya çıktığı dönemlerin daha öncesine dayanır. Bu nedenle anayasalar ile federal sistemin ilk ortayaçıkışına kadar olan süreç, modern dönem öncesi federal sistem tartışmalarına ilişkindir. Modern dönemöncesi federal sistem teorileri, hem anayasaların hem de federal sistemin ortaya çıkmasına kaynaklıketmişlerdir. Bu yönde modern dönem öncesi önemli fikirler, anlaşma ve federalizm düşüncelerine dayanır.Modern dönem öncesi federal sistemlere ilişkin bu düşünceler, farklılıkların bir arada yaşamaları yönündedeneyimleri ortaya koymaktadır. Modern dönemde federal sisteme yönelik değerlendirmeler, modern dönemöncesi teorik tartışma ve deneyimlere geriye bakışı gerekli kılmaktadır. Zira federal sistemin bugünküçerçevesi, modern dönem öncesi düşünce ve deneyimlerin birer ürünü olarak kabul edilebilir.