Meme Kanseri Cerrahisi Sonrası Lenfödem Gelişen Hastalarda Ev-Temelli Tedavi Programının Lenfödem, Üst Ekstremite Fonksiyonları ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkileri

Abstract

Amaç: Meme kanseri cerrahisi sonrası lenfödem gelişen hastalardaev-temelli tedavi programının lenfödem, üst ekstremite fonksiyonlarıve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin araştırılmasıdır. Gereçve Yöntemler: Üst ekstremitesinde lenfödem gelişmiş bireylere (n=19)hasta eğitimi, kendi kendine masaj uygulaması ve egzersiz programınıiçeren toplam 4-haftalık ev-temelli bir tedavi programı uygulandı. Üstekstremite hacim ölçümünde kesik koni hacim düzeyi, üst ekstremitefonksiyonlarının belirlenmesinde “Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi”ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde “Avrupa Kanser Araştırmave Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanıldı. Bulgular:Uygulanan ev-temelli tedavi programının lenfödem üzerinde tedavisonrasında tedavi öncesine göre distal, dirsek çevresi ve total lenfödemhacimlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma meydana geldiği,klinik etki açısından ise distal, dirsek çevresi ve total lenfödem hacimmiktarında orta-büyük (r’ler=0,4), proksimalde ise küçük-orta (r=0,2)etki meydana geldiği görüldü. Üst ekstremite fonksiyonlarında istatistikselolarak anlamlı olmayan klinik gelişim meydana geldiği belirlendi.Yaşam kalitesi açısından ise fiziksel fonksiyon, rol fonksiyonu ve sosyalfonksiyonlarda anlamlı gelişim elde edildiği (p>0,05), klinik etkibüyüklükleri açısından ise fiziksel fonksiyon, rol fonksiyonu ve sosyalfonksiyon parametrelerinde orta-büyük (r’ler=0,3), kognitif fonksiyonve genel sağlık parametrelerinde küçük-orta (r’ler=0,1) ve emosyonelfonksiyon parametresinde küçük (r=0,06) etki meydana geldiği görüldü.Sonuç: Meme kanseri cerrahisi sonrasında üst ekstremitesinde lenfödemgelişen hastalarda uygulanan ev-temelli tedavi programının lenfödeminazaltılması, üst ekstremite fonksiyonlarının artırılması veyaşam kalitesinin geliştirilmesinde klinik etki yarattığı görüldü. Hastalarıntedaviye erişiminin mümkün olmadığı durumlarda ev-temelli tedaviprogramının öğretilmesi yarar sağlayabilmektedir.