Üniversite Öğrencilerinin Genel Özyeterlik Algıları ve Gelecek Kaygıları Arasındaki İlişkinin Yordanması

Abstract

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin öz yeterlik algıları ile gelecek kaygıları arasındaki ilişki detaylı bir şekilde incelenmiştir. Öz yeterlik düzeyinin, bireyin geleceğe yönelik kaygılarını anlamlı bir şekilde etkileyen yordayıcı bir faktör olduğu varsayımından hareket edilmiştir. Çalışma, Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde öğrenim gören ve farklı sınıf ve fakültelerdeki 400 öğrenciden toplanan verilerle gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların öz yeterlik düzeyleri, Genel Öz Yeterlik Ölçeği aracılığıyla, gelecek kaygıları ise Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Çalışmada yer alan demografik değişkenler arasında cinsiyet, sınıf düzeyi, fakülte türü, anne-baba eğitim düzeyi, algılanan ekonomik gelir algısı ve algılanan aile tutumu gibi unsurlar bulunmaktadır. Öz-yeterlik algısı, bireylerin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine olan inancını ifade etmekte, gelecek kaygısı ise bireylerin geleceklerine yönelik belirsizlik, endişe ve olumsuz beklentilerle ilişkilendirilen psikolojik bir durum olarak tanımlanmaktadır. Literatürde yer alan çalışmalar, öz-yeterlik algısının bireylerin psikolojik iyi oluşları, akademik başarıları ve yaşam memnuniyetleri üzerindeki olumlu etkilerini vurgulamaktadır. Bununla birlikte düşük öz-yeterlik algısına sahip bireylerin daha yüksek düzeyde gelecek kaygısı yaşadıkları çeşitli araştırmalarla ortaya konmuştur. Bulgular, öz yeterlik düzeyi ile gelecek kaygısı arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yüksek öz yeterlik düzeyine sahip öğrencilerin, gelecekte karşılaşacakları belirsizliklere yönelik kaygılarının daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Bunun aksine, düşük öz yeterlik algısına sahip bireylerin, geleceklerini daha kaygılı bir perspektiften değerlendirdiği anlaşılmıştır. Bu durum, bireyin öz yeterlik algısının, mesleki ve akademik yönelimler üzerinde doğrudan etkili olabileceğini işaret etmektedir. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, üniversitelerde öğrencilerin öz yeterlik algılarını güçlendirmeye yönelik rehberlik programlarının geliştirilmesi, kariyer planlama ve danışmanlık hizmetlerinin daha etkin bir şekilde sunulması önerilmektedir. Ayrıca, öğrencilerin ailevi destek mekanizmalarını güçlendirecek sosyal ve psikolojik destek programlarının uygulanması, öz yeterlik düzeylerini artırarak gelecek kaygılarını azaltmada etkili bir yaklaşım olabilir. Eğitim süreçlerinin daha bireysel odaklı hale getirilmesi ve öğrencilerin kişisel hedeflerini keşfetmeleri için fırsatlar sunulması, uzun vadede onların hem akademik başarılarına hem de psikolojik iyi oluşlarına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Öz Yeterlik, Gelecek Kaygısı, Üniversite ÖğrencileriIn this study, the relationship between university students' self-efficacy perceptions and future concerns was examined in detail. It was assumed that self efficacy level is a predictive factor that significantly affects an individual's future concerns. The study was conducted with data collected from 400 students studying at Eastern Mediterranean University in different classes and faculties. The participants' self-efficacy levels were assessed using the General Self-Efficacy Scale, while their future concerns were assessed using the Future Anxiety Scale in University Students. The demographic variables included in the study included gender, grade level, faculty type, parental education level, perceived economic attitude and perceived family attitude. Future anxiety is a psychic state associated with uncertainty, anxiety, and negative expectations about the future. Studies in the literature emphasize the positive effects of self-efficacy perception on the psychological well-being, academic success, and life satisfaction of individuals. However, some studies have indicated that individuals with low self-efficacy perception experience higher levels of future anxiety. The findings showed that there is a significant and negative relationship between self-efficacy level and future anxiety. It was observed that students with high self-efficacy levels have lower anxiety about the uncertainties they will face in the future. In contrast, it was understood that individuals with low self-efficacy perception evaluate their future from a more anxious perspective. This situation indicates that an individual's self-efficacy perception can have a direct effect on professional and academic orientations. In line with the results of the research, it is recommended that guidance programs be developed in universities to strengthen students' self-efficacy perceptions and that career planning and counseling services be provided more effectively. In addition, implementing social and psychological support programs that will strengthen students' family support mechanisms can be an effective approach to reducing future anxiety by increasing their self-efficacy levels. Making educational processes more individually focused and providing students with opportunities to discover their personal goals will contribute to both their academic success and psychological well being in the long run. Keywords: Self-Efficacy, Future Anxiety, University Students