Hemşirelik Öğrencilerinin Kişilik Özellikleri ve Yaşlı Bireylerle Çalışma İstekliliğinin Belirlenmesi

Abstract

Toplumların yaş yapısında meydana gelen değişiklikler, yaşlı nüfusun artışını beraberinde getirmiş ve bu durum yaşlı bireylere sunulan sağlık hizmetlerinin niteliğini daha da önemli hale getirmiştir. Bu bağlamda, yaşlı bireylerin bakımında görev alacak hemşirelerin kişisel ve mesleki yeterliliklerinin yanı sıra, kişilik özelliklerinin de büyük bir rol oynadığı düşünülmektedir. Hemşirelik öğrencilerinin mesleki yönelimlerini etkileyen faktörlerin başında, kişilik özellikleri ve özel hasta gruplarına yönelik tutumları yer almaktadır. Bu çalışmada, hemşirelik öğrencilerinin kişilik özelliklerinin yaşlı bireylerle çalışma istekleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, Doğu Akdeniz üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi hemşirelik bölümünde öğrenim görmekte olan 371 hemşirelik lisans öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırma ilişkisel tarama modeli temel alınarak, nicel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, Atak tarafından geliştirilen On Maddelik Kişilik Ölçeği (OMKÖ) ve Akpınar Söylemez tarafından geliştirilen Yaşlı Bireylerle Çalışma İstekliliği Ölçeği (YBÇİÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 programı kullanılmış, değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman rho korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Ayrıca, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleriyle demografik değişkenlere göre farklılıklar analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, özellikle sorumluluk, yumuşak başlılık ve duygusal dengelilik kişilik boyutlarının yaşlı bireylerle çalışma isteği ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiği bulunmuştur. Geriatri dersi alan öğrencilerin yaşlı bireylerle çalışma isteklilik düzeyleri daha yüksek bulunmuş, yaş, sınıf düzeyi ve mezuniyet sonrası kariyer planları gibi demografik değişkenlerin de belirleyici olduğu görülmüştür. Bu araştırma sonuçları, hemşirelik eğitiminde yaşlı bireylere yönelik pozitif tutum geliştirilmesi, klinik uygulama alanlarının bu doğrultuda çeşitlendirilmesi ve öğrenci yönlendirme süreçlerine kişilik özelliklerinin entegre edilmesi açısından yol gösterici olabilir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik Öğrencileri, Kişilik Özellikleri, Yaşlı Birey, Çalışma İsteği, Geriatrik Bakım, Beş Faktör Kişilik Modeli.

The demographic transformation observed in contemporary societies has led to a significant increase in the elderly population, bringing the quality of healthcare services provided to older adults into sharper focus. Nurses play a pivotal role in elderly care, and their competencies are not limited to clinical knowledge and skills, but also include personality traits that influence their professional attitudes and interpersonal interactions. This study aims to investigate the relationship between nursing students’ personality traits and their willingness to work with elderly individuals. The study was conducted with 371 undergraduate nursing students studying at the Faculty of Health Sciences, Department of Nursing, at Eastern Mediterranean University. Data were collected using the Ten-Item Personality Inventory (TIPI), developed by Atak (2013) [1], and the Willingness to Work with Elderly People Scale (WWEPS), adapted to Turkish by Akpınar Söylemez et al. (2022) [2]. The statistical analyses were conducted using SPSS 25, employing Spearman's rho correlation coefficient for examining relationships, as well as Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests for group comparisons. Findings revealed that personality traits such as conscientiousness, agreeableness, and emotional stability had statistically significant and positive correlations with students’ willingness to work with elderly individuals. Furthermore, students who had taken a geriatrics course demonstrated higher levels of willingness, and variables such as age, year of study, and post-graduation career intentions also influenced their willingness levels. These results underscore the importance of integrating personality considerations into nursing education and career planning processes. The study contributes to understanding how personality and educational exposure jointly shape healthcare students’ motivations and could inform curriculum development focused on elderly care. Keywords: Nursing Students, Personality Traits, Elderly İndividuals, Willingness To Work, Geriatric Care, Five-Factor Personality Model.