Konaklama İşletmelerinde Stratejik Maliyet Yönetimi Açısından Maliyet ve Yönetim Muhasebesi Uygulamaları: Trabzon İli Otel İşletmeleri Örneği

Abstract

Küreselleşen dünyada turizmin yaygınlaşmasıyla birlikte konaklama işletmelerinin önemi giderek artmaktadır. Bununla birlikte konaklama işletmelerinin rekabet avantajı elde edebilmeleri ve etkili kararlar alabilmeleri için maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamaları oldukça önemlidir. Bu çalışmada Trabzon ilinde konaklama sektöründe faaliyet gösteren otel işletmelerinde stratejik maliyet yönetimi açısından maliyet ve yönetim muhasebesi uygulamalarının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda işletmelerin muhasebe ve maliyet sistemine yönelik bilgilerinin, konaklama işletmelerinde yönetim muhasebesi uygulamalarının karar alma üzerine etkisi ve sahip olunan yıldız sayısıyla yıllık üretim miktarı (müşteri sayısı) arasında farklılık olup olmadığının araştırılması hedeflenmiştir. Bu bağlamda Trabzon’da faaliyet gösteren 244 otel işletmesinden 181’ine anket uygulaması gerçekleştirilerek çeşitli veriler elde edilmiştir. Veriler SPSS paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda otel işletmelerinde en yüksek maliyet unsurunun genel üretim giderleri olduğu, maliyet hesaplamada en fazla sipariş maliyet yönteminin kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca yönetim muhasebesi uygulamalarının karar almada etkili olduğu, otellerin yıldız sayısıyla gelirleri arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir.

With the spread of tourism in the globalizing world, the importance of accommodation establishments is increasing. However, cost and management accounting applications are very important for accommodation establishments to gain competitive advantage and make effective decisions. This study aims to investigate cost and management accounting applications in terms of strategic cost management in hotel establishments operating in the accommodation sector in Trabzon province. In line with the purpose of the study, it is aimed to investigate the accounting and cost system information of the establishments, the effect of management accounting applications on decision making in accommodation establishments and whether there is a difference between the number of stars and the annual production amount (number of customers). In this context, a survey was conducted on 181 of the 244 hotel establishments operating in Trabzon and various data were obtained. The data was analyzed using the SPSS package program. As a result of the analysis, it was determined that the highest cost element in hotel establishments was general production expenses and the order cost method was used the most in cost calculation. In addition, it was determined that management accounting applications were effective in decision making and that there was a significant relationship between the number of stars and the income of the hotels.