Türkiye’deki Tüketicilerin Organik Ürün Satın Alma Hareketlerini Etkileyen Faktörler

Abstract

ÖZ: Günümüzde tüketicilerin her geçen gün bilinçlenmesi sonucunda satın alma davranışlarının da önemli ölçüde etkilendiği görülmektedir. Söz konusu bu durum sonucunda konvansiyonel tarım ürünleri ile üretilen ürünlerin; insan, hayvan ve çevre sağlığına olan olumsuz etkileri göz önünde bulundurularak üreticilerin ve tüketicilerin alternatif üretim sistemlerine ihtiyaç duymalarına sebep olmuştur. Ortaya çıkan bu ihtiyaç sonucunda alternatif üretim sistemine dahil olan organik tarım sistemi ile üretilen gıda ve ürünlere olan tüketici taleplerini arttırmıştır. Bu çalışmada İstanbul’daki tüketicilerin organik gıda ve ürün satın alma eğilimlerini etkileyen faktörlerin neler olduğunu tespit etmek ve bu faktörlerin ne derece etkili olduğunu ölçmek amaçlanmaktadır. Çalışmada kullanılan değişkenler çevre korumayı destekleme, sürdürülebilir çevre sorumluluğu, organik ürün deneyimi, şirketlerin çevre dostu olması ve sosyal imaj faktörleridir. Bu çalışma kapsamında İstanbul’daki organik ürün satışı gerçekleştiren pazar ve marketlerden alışveriş yapan 312 tüketiciye anket yöntemi uygulanmıştır. Yapılan çalışmada kolayda örnekleme metodu kullanılmıştır. Toplanan veriler doğrultusunda tanımlayıcı istatistikler, korelasyon, regresyon, t-testi ve varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Uygulanan veri toplama yöntemi ve yapılan analizler sonucunda organik ürün satın almayı tercih eden tüketicilerin satın alma davranışlarını söz konusu faktörlerin etkileyip etkilemediği veya ne derece etkilediği tespit edilmiştir. iv Araştırmada kullanılan faktörlerden çevre korumayı destekleme, organik ürün deneyimi, şirketlerin çevre dostu olması ve sosyal imaj faktörleri tüketicilerin organik ürün satın alma eğilimi üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın bir diğer faktörü olan sürdürülebilir çevre sorumluluğunun organik ürün satın alma eğilimi üzerinde negatif bir etkisi olduğu yapılan analizler sonucunda tespit edilmiştir. Söz konusu sonuçların yardımıyla tüketicilerin organik ürün satın alma davranışlarına etki eden faktörler belirlenmiş ve gelecek çalışmalara ışık tutacak önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Organik, Tarım, Tüketici, Satın Alma Davranışı, Sürdürülebilirlik, Çevre, Sosyal, Sorumluluk, İmaj, İstanbul.

Buying behavior of consumers has been changed due to the awareness they gained in recent years. Therefore, producers and consumers needed to switch from conventional agricultural to alternative production systems by taking into consideration the effects of products on human, animal and environmental causes. As a result of this necessity, organic food production system, which is included in the alternative production system, has increased the consumer demand for these products. In this study, it is aimed to determine the factors affecting consumers' purchasing of organic food and products in City of Istanbul and to measure how effective these factors. The variables that are used designed to measure consumers' support for environmental protection; responsibility for sustainable environment; organic product experiences; eco-friendliness and impact on social image on their purchasing behaviors. In the scope of this study, a survey was carried out to 312 consumers who are shopping from the market places and shops that sell organic products. In the study, convenience sampling method was used. Descriptive statistics, correlation, regression, t-test and analysis of variance (ANOVA) methods were applied. The results of the surveys were intended to determine whether these factors affect the purchasing behavior of consumers those prefer to buy organic food and products. Environmental protection, organic product experience, environmentally friendly companies and social image factors have been found to have a positive effect. While, vi sustainable environmental responsibility has a negative impact on the tendency to buying organic products. Factors affecting the organic product purchasing behavior of consumers have been determined by this study, and suggestions have been made to shed light on the future studies. Keywords: Organic, Farming, Consumer, Purchasing Behavior, Sustainability, Environment, Social Responsibility, Image, Istanbul.