KKTC’deki İlkokul Müdürlerinin Yıkıcı Liderlik Davranışları ve Bu Davranışların Sonuçları Hakkındaki Öğretmen Görüşleri

Abstract

ÖZ: Bu araĢtırmanın temel amacı; KKTC‟nde yer alan ilkokullarda görev yapmakta olan okul müdürlerinin yıkıcı davranıĢları ve bu davranıĢların ortaya çıkmasına etki eden temel etmenler ile yıkıcı liderlik davranıĢlarının öğretmen ve kurum üzerindeki etkilerinin öğretmen bakıĢ açısından değerlendirilmesidir. Yapılan araĢtırmada, nitel araĢtırma yaklaĢımı kullanılmıĢ ve araĢtırma fenomenolojik olarak desenlendirilmiĢtir. AraĢtırmaya, KKTC‟ndeki ilkokullarda görev yapmakta olan ve mesleğinde en az beĢ yılı doldurmuĢ olması Ģartı aranan sınıf ve branĢ öğretmenleri dahil edilmiĢtir. ÇalıĢma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme türlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıĢtır. AraĢtırmaya toplamda beĢ farklı Ģehirden 18 öğretmen katılmıĢtır. ÇalıĢma verileri yarı yapılandırılmıĢ görüĢme tekniği ile elde edilmiĢtir. GörüĢmelerin tamamı katılımcıların kendi doğal ortamlarında ve birebir yapılan yüz yüze görüĢmelerle gerçekleĢtirilmiĢtir. Veriler analiz edilirken ise içerik analizi kullanılmıĢtır. AraĢtırma sonuçlarına göre, KKTC‟nde görev yapmakta olan okul müdürlerinin yıkıcı davranıĢları, öncelikle öğretmenler ardından da öğrenciler ve kurumun baĢarısını olumsuz yönde etkilemektedir. AraĢtırma verilerine göre yıkıcı davranıĢlar arasında özellikle manipülasyon, adam kayırma, mobbing ve böl-yönet politikasının olduğu ortaya çıkarılmıĢtır. ÇalıĢmanın bir diğer önemli sonucuna göre ise müdürlerin yıkıcı davranıĢlarının ortaya çıkmasında, yalnızca lider odaklı etmenler yeterli görülmemekte, müdüre yardım ettiği düĢünülen bazı öğretmenlerin ve özellikle elveriĢli çevrenin de önemli katkıları bulunduğu, belirtilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yıkıcı Liderlik; Takipçi; ÇevreThis study examines destructive leadership behaviors of primary school principals, the factors allowing these behaviors to flourish from the perspective of school teachers and the impact these behaviors have on teachers and schools. The study employs qualitative research and phenomenology. 18 school teachers, each with at least five years of experience selected through criteria sampling, participated in the study. Data were collected through face-to-face semi-structured interviews carried out in participants‟ natural settings and analyzed using content analysis. Findings suggest destructive leadership behaviors including manipulation, favoritism, mobbing, divide and rule, negatively influence teachers, students and schools. Findings also suggest for destructive behaviors to surface, leader related factors are not sufficient and followers and the context also play a critical role. Keywords: Destructive Leadership; Followers; Context