Uluslararası Muhasebe Standartları’nın İMKB’de İşlem Gören Hizmet İşletmelerinin Finansal Tablolarına Etkisi

Abstract

With the globalization of the world, global competition and an increase in foreign investment, accounting systems influenced countries and have brought about the need to create a common language. International Financial Reporting Standards (IFRS) and International Accounting Standards (IAS) have been created and the effects became a very important topic on the accounting system all over the world. Hence, this study aimed to examine the effects of IAS and IFRS in the transition balance sheet items and ratios on businesses operating in Turkey. Twenty two businesses that operate in ISE have been selected according to the criteria: ‘businesses in the services sector definitions (ICB Structure)’. The investigation was on IFRS transition year (2005) on statistically significant differences on balance sheet items and ratios published. As a result of the findings, a significant difference found items; short-term receivables from related parties, other current assets, intangible assets, total capital reserves, total current assets, marketable securities, assets held for sale long-deferred tax assets, short-term financial liabilities, short-term financial lease, payables, short-term trade payables, short-term payables to related parties, short-term advances received, long-term financial lease payables items. Only statistically significant different ratio was leverage ratio, which was included in the analysis. Key Words: International Accounting Standards, International Financial Reporting Standards, Harmonization, Istanbul Stock Exchange

ÖZ: Dünyanın küreselleşmesiyle birlikte, küresel rekabetin ve yabancı yatırımların artması ülkelerin muhasebe sistemlerini de etkilemiş ve ortak bir dil oluşturma ihtiyacını doğurmuştur. Uluslararası Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları (UFRS) ve Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS) oluşturulmuş ve tüm dünyada muhasebe sistemi üzerinde yaratacağı etkiler çok önemli bir konu haline gelmiştir. Dolayısıyla, bu çalışma UMS ve UFRS’lerin geçiş yılında Türkiye’de faaliyet gösteren hizmet işletmelerinin bilanço kalemleri ve rasyoları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) faaliyet gösteren 22 adet hizmet işletmesi ‘Hizmet sektöründeki işletmelerin tanımlamaları (ICB Structure)’ kriterlerine göre seçilmiştir. UFRS’ye geçiş yılı (2005) yayınlanan bilanço kalemleri ve rasyolar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklar olup olmadığı incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucu anlamlı fark bulunan kalemler; kısa vadeli ilişkili taraflardan alacaklar, diğer dönen varlıklar, maddi olmayan varlıklar, toplam sermaye yedekleri, toplam dönen varlıklar, menkul kıymetler, satım amaçlı elde tutulan varlıklar, uzun ertelenen vergi varlıkları, kısa süreli finansal borçlar, kısa süreli finansal kiralama işlemlerinden borçlar, kısa vadeli ticari borçlar, kısa vadeli ilişkili taraflara borçlar, kısa vadeli alınan avanslar, uzun vadeli finansal kiralama işlemlerinden borçlar kalemleridir. Ayrıca istatistiksel olarak anlamlı fark bulunan rasyo sadece kaldıraç oranıdır. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Muhasebe Standartları, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları, Uyumlaştırma, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası