Fonksiyonel Federasyonda Çift Meclislilik

Abstract

ÖZ: Bu çalışmada, federasyon kavramı ve tanımına değinilerek, federasyonlarda çift meclis sisteminin ortaya çıkışı, bu sistemin bir unsur olarak benimsenmesinde rol oynayan etkenler ve federasyon örnekleri üzerinden ele alınmıştır. Çift meclislilik unsuru özellikle fonksiyonel federasyonlar açısından irdelenmiştir. Bu noktada fonksiyonel federasyonun tanımı ve yersel federasyondan farkları ile fonksiyonel federasyonun temel unsurları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çift meclis sistemin kendi içerisinde olumlu yönleri olduğu gibi, olumsuz yönleri de olduğu savunulmaktadır. Fonksiyonel federasyon diğer tür yersel federasyon örneklerine göre daha az ve daha yeni federasyon örneği olarak ifade edilebilir. Bu bakımdan fonksiyonel federasyona örnek olarak çalışmada Belçika ve Bosna Hersek ele alınmıştır. Her iki devlette var olan çift meclis sistemi, özellikle üst ve alt meclisin görev ve yetkileri ile yasama tıkanıklıklarının çözüm araçlarıyla ilintili başlıklarına yer verilmiştir. Çalışmada federasyonlarda çift meclis konusu ele alınırken, özellikle üst meclislerin alt meclisler üzerinde federe devletlerin temsiliyeti bakımından gücü ve yetkilerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmada fonksiyonel federasyon örneği olarak ele alınan Belçika, dil grupları üzerinden ayrılmış bir federasyon olup, yersel olmayan özellikleri yanı sıra yersel özellikleri de içinde barındıran bir yapıya sahiptir. Federasyon içerisinde adeta bir Belçika ırkının oluşturulması amaçlanmışsa da bu amacın kesin olarak başarıldığını ifade etmek güçtür. Bosna Hersek de her ne kadar fonksiyonel federasyon örneği olsa da Belçika federasyonundan ayrılan birtakım farklı özelliklere sahiptir. Bosna Hersek, uzun bir süre hüküm sürmüş savaş sonrası ülkedeki savaşı sona erdirmek amacı ile federasyon altında kurulmuştur. Federasyon bir antlaşma aracılığı ile oluşturulmuş olup, kendine özgü ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Uluslararası aktörlerin halen etkisi altında olan ve hatta onlara müdahale hakkı tanıyan bir siyasal düzen mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Federasyon, Çift Meclis Sistemi